ESPÉCIES
DE FRAGMENTOS FLORESTAIS EM MATO GROSSO DO SUL
A
escolha de espécies adequadas às condições
locais é fundamental para o sucesso de sistemas
agroflorestais e as árvores que ocorrem naturalmente
na região tem mais chance de se desenvolverem
adequadamente. A lista a seguir informa a ocorrência
e o potencial de uso das espécies florestais
arbóreas de Mato Grosso do Sul, facilitando a
seleção das árvores: habitat em
que são encontradas, exigência de luz e
utilização conhecida.
Veja
também as espécies ordenadas pelo nome
comum ou
agrupadas pela família
taxonômica.
Grupo
ecológico, exigência
de luz, uso
e ambiente
em que ocorrem.
Madeira
potencial e promissora
(clique
na letra para ver a legenda)
B
| C | D | E
| F | G | H
| I | J | K,
L | M | N | O
| P | Q | R
| S | T | U,
V | X | Z
|
Espécie,
Família |
Nome
popular |
Grupo
ecológico /exigência de luz |
Uso |
Ambiente |
| Acacia
paniculata, Leguminosae
|
Espinheiro
|
P
|
L
|
FD,
FS, Ce |
| Acacia
polyphylla, Leguminosae
|
Espinheiro
|
P,
T, Cl |
L
|
FD,
FS |
| Acacia
velutina, Leguminosae
|
Espinheiro
|
P
|
L
|
MC
|
| Acosmium
cardenasii, Leguminosae
|
Lenheira
|
|
M,
L |
FD,
FS |
| Acosmium
dasycarpum, Leguminosae
|
Cascudinho
|
S,
he
|
L
|
Ce
|
| Acosmium
subelegans, Leguminosae |
Cascudinho |
P
|
M,
L, R, S, SAF |
Ce
|
| Acrocomia
aculeata, Arecaceae (Palmae) |
Bocaiúva
|
P,
he
|
F,
A, Ff, R, SAF |
FD,
FS, Ce, MC |
| Actinostemon
conceptionis, Euphorbiaceae
|
|
|
|
FD
|
| Aegiphila
klotzkiana, Verbenaceae
|
Tamanqueiro-
do-cerrado |
P,
he
|
Ff,
L, M, SAF |
FS,
Ce |
| Agonandra
brasiliensis, Opiliaceae
|
Tinge-cuia
|
P,
he
|
M,
Ff, L, R, SAF |
FS,
Ce |
| Albizia
inundata, Leguminosae |
Bigueiro |
P,
he
|
L,
S |
MC,
MI |
| Albizia
niopioides, Leguminosae |
Mulateira |
P
|
M,
L, S, SAF |
FS,
MC |
| Alchornea
discolor, Euphorbiaceae
|
Uva-brava
|
|
Ff
|
MC,
MI |
| Alchornea
triplinervia, Euphorbiaceae |
Tapiá |
P,
I, he
|
Ff,
M, S |
Ce
|
| Alibertiasessilis,
Rubiaceae
|
Marmelada
|
P,
S, ci
até he |
F,
Ff, R, SAF |
FS,
Ce, MC |
| Allophylus
pauciflorus, Sapindaceae
|
|
|
Ff
|
FD
|
| Aloysia
virgata, Verbenaceae
|
Cidreira-do-mato
|
he
|
R,
L |
FD,
FS |
| Amaioua
guianensis, Rubiaceae
|
Marmelo
|
ld
|
M,
L, Ff |
MC,
MI |
| Amburana
cearensis, Leguminosae |
Cerejeira |
P,
Cl, he
|
M,
L, R, S |
FD,
FS |
| Anadenanthera
colubrina, Leguminosae |
Angico-branco |
P,
I, Cl, he
|
M,
R, T, L, S, SAF |
FD,
FS, Ce |
| Anadenanthera
peregrina, Leguminosae
|
Angico-
do-cerrado |
P,
I, he
até ci |
M,
T, L, SAF |
Ce
|
| Andira
cuyabensis, Leguminosae
|
Morcego
|
S,
he
|
Ff,
L, M, SAF |
Ce
|
| Andira
inermis, Leguminosae
|
Morcegueira
|
P,
S, he
até ci |
Ff,
M, SAF |
MC,
MI |
| Andira
vermifuga, Leguminosae
|
Morcego
|
P
|
Ff,
M, SAF |
Ce
|
| Annona
cacans, Annonaceae |
Araticum-cagão |
P,
T, he
|
M,
F, S |
FM
|
| Annona
crassiflora, Annonaceae
|
Araticum
|
P,
he
|
F,
Ff, SAF |
Ce
|
| Annona
montana, Annonaceae
|
Araticum
|
|
F,
Ff, SAF |
MC
|
| Apeiba
tiborbou, Tiliaceae
|
Esponja
|
P,
he
|
L
|
FS,
MC |
| Aporosella
chacoënsis, Euphorbiaceae
|
Jacarepito
|
P
|
|
MC,
MI, Ch |
| Apuleia
leiocarpa, Leguminosae
|
Mulateira
|
P,
I, T, Cl, C, he
/ ld, ci |
M,
L, T |
FS,
FM |
| Aspidosperma
australe, Apocynaceae
|
Guatambu
|
C,
he
|
M,
R |
FD
|
| Aspidosperma
cuspa, Apocynaceae
|
Guatambu
|
S,
he
|
M
|
Ce
|
| Aspidosperma
cylindrocarpon, Apocynaceae
|
Peroba
|
he
|
M
|
FD,
FS, Ch |
| Aspidosperma
macrocarpon, Apocynaceae
|
Guatambu-
do-cerrado |
he
|
M,
L |
Ce
|
| Aspidosperma
parvifolium, Apocynaceae
|
Perobinha
|
he
|
L
|
FD
|
| Aspidosperma
polyneuron, Apocynaceae
|
Peroba-rosa
|
T,
C, Cs, ci
|
M,
L, R |
FS,
FM |
| Aspidosperma
pyrifolium, Apocynaceae
|
Pau-pereiro
|
He
|
M
|
FD
|
| Aspidosperma
quebracho-blanco, Apocynaceae
|
Quebracho
|
C,
he
|
M,
R, T |
Ch
|
| Aspidosperma
subincanum, Apocynaceae
|
Guatambu
|
P,
he
|
M
|
FD,
FS |
| Aspidosperma
tomentosum, Apocynaceae
|
Peroba-do-campo
|
he
|
M,
L |
Ce
|
| Astronium
fraxinifolium, Anacardiaceae
|
Gonçalo
|
P,
he
|
M,
R |
FD,
FS, Ce |
| Astronium
graveolens, Anacardiaceae |
Guaritá |
I,
T, he/ci
|
M,
L, S |
FM
|
| Attalea
phalerata, Arecaceae
(Palmae) |
Acuri
|
P
|
Ff,
R, SAF, A |
FS,
MC |
| Attalea
speciosa, Arecaceae
(Palmae) |
|
P
|
F,
Ff, I, L |
MC
|
| Averrhoidium
paraguayense, Sapindaceae
|
|
|
|
FD
|
| Bactris
cuyabensis, Arecaceae
(Palmae) |
Tucum-vermelho
|
|
F,
Ff |
MI
|
| Balfourodendron
riedelianum, Rutaceae
|
Marfim
|
P,
T, he,
ci |
Mt
|
FS
|
| Banana
arguta, Flacourtiaceae
|
Sardinheira
|
P,
he
|
Ff
|
MC,
MI |
| Bastardiopsis
densiflora, Asteraceae
|
Louro-branco
|
P,
I, T, he
|
M,
L |
Ch
|
| Bergeronia
sericea, Leguminosae
|
Biueiro
|
P
|
T
|
MC,
MI |
| Blepharocalyx
salicifolius, Mirtaceae
|
Murta
|
he
até ci |
Ff
|
FS,
Ce |
| Bougainvillea
campanulata, Nyctaginaceae
|
|
|
O
|
Ch
|
| Bowdichia
virgilioides, Leguminosae |
Sucupira-preta |
P,
he
|
R,
L, S |
Ce
|
| Brasiliopuntia
brasiliensis, Cactaceae
|
|
|
Ff
|
FD
|
| Brosimum
gaudichaudii, Moraceae
|
Mama-cadela
|
P,
he
|
R,
F, Ff, SAF |
Ce
|
| Brosimum
lactescens, Moraceae
|
Leiteiro
|
|
Ff
|
MC
|
| Buchenavia
tetraphylla, Combretaceae
|
|
P
|
Ff
|
MC,
MI |
| Buchenavia
tomentosa, Combretaceae
|
Tarumarana
|
P,
S, he
|
F,
Ff, L, R, M, SAF |
FD
|
| Bulnesia
sarmientoi, Zygophyllaceae
|
Pau-santo
|
C,
he |
R,
M, A |
Ch
|
| Byrsonima
basiloba, Malpighiaceae
|
Murici
|
he
|
Ff,
L |
Ce
|
| Byrsonima
coccolobifolia, Malpighiaceae
|
Sumanera
|
P,
S, he
|
Ff,
L |
Ce
|
| Byrsonima
crassa, Malpighiaceae
|
Murici
|
|
F,
Ff |
Ce
|
| Byrsonima
verbascifolia, Malpighiaceae
|
Murici
|
P,
he
|
Ff,
R, SAF |
Ce
|
| Cabralea
canjerana, Meliaceae |
Canjerana |
P,
T, Cs, he,
ci |
Mt,
S |
FM
|
| Caesalpinia
paraguariensis, Leguminosae
|
Guaiacã
|
P,
C, he
|
M,
A |
Ch
|
| Caesalpinia
taubertiana, Leguminosae
|
Coração-de-negro
|
P
|
M
|
FD
|
| Callisthene
fasciculata, Vochysiaceae
|
Carvão
|
P,
S, he
|
M,
L |
FS,
Ce |
| Callisthene
hasslerii, Vochysiaceae
|
Farinha-seca
|
|
L
|
Ce
|
| Callisthene
major, Vochysiaceae
|
Farinha-seca
|
S,
he
|
R,
M, L |
Ce
|
| Calophyllum
brasiliense, Clusiaceae |
Guanandi |
P,
S, T, Cs, he,
ci |
Mp,
R, Ff, S, SAF |
MC,
MI |
| Calycophyllum
multiflorum, Rubiaceae
|
Castelo
|
S,
C, he
|
M
|
FD
|
| Capparis
prisca, Capparidaceae
|
Bananinha
|
|
Ff,
O |
FD
|
| Capparis
speciosa, Capparidaceae
|
Mangava-brava
|
|
Ff
|
FD
|
| Carica
quercifolia, Caricaceae
|
Mamãozinho
|
P,
he
|
F,
Ff |
FD
|
| Cariniana
estrellensis, Lecythidaceae |
Jequitibá |
T,
C, Cl, he,
/ ld |
Ff,
Mt, R, A, S, SAF |
FS,
FM |
| Caryocar
brasiliense, Caryocaraceae
|
Pequi
|
he
|
F,
Ff, M, L, R, SAF |
Ce
|
| Casearia
gossypiosperma, Flacourtiaceae
|
Espeteiro
|
P,
he
/ ci |
L,
M |
FS,
FM |
| Casearia
rupestris, Flacourtiaceae
|
Pururuca
|
P
|
L
|
FS,
Ce |
| Casearia
silvestris, Flacourtiaceae
|
Chá-de-frade
|
P,
I, he
/ ci |
Ff,
R, LM, SAF |
FS,
Ce, FM, MC |
| Casimirella
beckii, Icacinaceae
|
|
P
|
Ff
|
MC
|
| Cassia
grandis, Leguminosae
|
Canafístula
|
P,
I, he
|
Ff,
O, R |
MC,
MI |
| Cecropia
pachystachya, Cecropiaceae
|
Embaúba
|
P,
he
|
M,
A, Ff, R, SAF |
FS,
Ce, MC, MI |
| Cecropia
saxalitis, Cecropiaceae
|
Embaúba
|
P
|
Ff,
R, M, A, SAF |
|
| Cedrela
fissilis, Meliaceae |
Cedro |
P,
I, T, C, Cl, he
/ ci |
M,
R, S |
FS,
FM |
| Ceiba
pubiflora, Bombacaceae
|
Barriguda
|
|
O
|
FD
|
| Ceiba
samauna, Bombacaceae
|
Paineira
|
P,
he
|
|
FS,
MC |
| Celtis
iguanea, Ulmaceae
|
Grupiá
|
P,
he
|
Ff
|
MC,
MI |
| Celtis
pubescens, Ulmaceae
|
Taleira
|
P
|
Ff,
SAF |
FD,
FS, Ce, MC |
| Cenostigma
macrophyllum, Leguminosae
|
|
P,
S, he
|
O
|
Ce
|
| Centrolobium
tomentosum, Leguminosae |
Araribá |
P,
I, T, Cl, Cs, he
|
Mp,
S |
FS,
FM |
| Cestrum
laevigatum, Solanaceae
|
Coerana
|
P
|
Ff
|
FM,
MC |
| Chaetocarpus
echinocarpus, Euphorbiaceae
|
|
P
|
|
FS
|
| Chionanthus
spathulata, Ochnaceae
|
|
|
O
|
MC
|
| Chionanthus
trichotomus, Oleaceae
|
|
|
O
|
|
| Chorisia
speciosa, Bombacaceae
|
Paineira
|
P,
T, he
|
O
|
FS,
FM |
| Chrysophyllum
marginatum, Sapotaceae
|
Leiterinho
|
P,
he
|
F,
Ff, M, SAF |
Ce,
FM, MC |
| Cnidosculus
cnicodendron, Euphorbiaceae
|
Cansanção
|
|
|
FD,
FS, Ce |
| Coccoloba
cujabensis, Polygonaceae
|
Canjiquinha
|
|
Ff
|
MC
|
| Coccoloba
mollis, Polygonaceae
|
Belém
|
P,
he
|
Ff,
L |
Ce,
MC |
| Colubrina
glandulosa, Rhamnaceae |
Sobrasil |
I,
he
|
Mp,
L, S |
FM
|
| Combretum
leprosum, Combretaceae
|
Carne-de-vaca
|
P,
he
|
M,
L, SAF |
FD,
FS, Ce |
| Combretum
melifluum, Combretaceae
|
|
P
|
|
FD
|
| Commiphora
leptophloeos, Burseraceae
|
Imburana
|
P,
he
|
|
FD
|
| Copaifera
landsgorffii, Leguminosae |
Pau-óleo |
P,
T, Cl, Cs, he
|
R,
M, , A, S, SAF |
FS,
Ce, MC |
| Copernicia
alba, Arecaceae
(Palmae) |
Carandá
|
P
|
Ff,
M, O, R, SAF |
FD,
MC, MI, Ch |
| Cordia
alliadora, Boraginaceae |
Falso-louro |
P,
S, he
|
L,
Mp, S |
FS,
Ce |
| Cordia
glabrata, Boraginaceae
|
Louro
preto |
P,
he
|
M,
L |
FD,
FS, Ce |
| Cordia
sellowiana, Boraginaceae
|
Louro-mole
|
P,
he
|
LM,
SAF |
FS,
MC |
| Cordia
trichotoma, Boraginaceae
|
Louro-pardo
|
P,
I, T, he
|
L,
S |
MC
|
| Couepia
grandiflora, Chrysobalanaceae
|
Suquiana
|
P,
he
|
Ff,
SAF |
Ce
|
| Couepia
uiti, Chrysobalanaceae
|
Pateiro
|
P
|
Ff,
SAF |
MC,
MI |
| Couroupita
sp., Lecythidaceae
|
|
|
Ff
|
FD
|
| Coussarea
hydrangeifolia, Rubiaceae
|
Falsa-quina
|
P,
he
|
L,
Ff |
FD,
FM |
| Coutarea
hexandra, Rubiaceae
|
Quina
|
S,
he
|
R
|
FD
|
| Crataeva
tapia, Capparidaceae
|
Cabaceira
|
P,
S, he
|
Ff
|
MC,
MI |
| Croton
floribundus, Euphorbiaceae
|
Sangra-d'água
|
P,
he
|
R
|
FS
|
| Croton
urucurana, Euphorbiaceae
|
Sangra-d'água
|
P,
he
|
R,
M, SAF |
MC
|
| Cupania
castaneifolia, Sapindaceae
|
Camboatá
|
P
|
Ff,
L |
MC
|
| Curatella
americana, Dilleniaceae
|
Lixeira
|
P,
he
|
M,
L, Ff |
Ce,
MC |
| Cybistax
antisphilitica, Bignoneaceae
|
Ipê-verde
|
P,
he
|
|
Ce
|
| Cynometra
bauhinioides, Leguminosae
|
|
P
|
|
MC,
MI |
| Dalbergia
miscolobium, Leguminosae
|
Caviúna-
do-cerrado |
P,
he
|
L,
M, SAF |
Ce
|
| Dendropanax
cuneatum, Araliaceae
|
|
|
Ff,
SAF |
MC
|
| Diatenopteryx
sorbifolia, Sapindaceae
|
Maria-preta
|
P,
T, he
|
M,
L |
FD,
MC |
| Dilodendron
bipinnatum, Sapindaceae
|
Mulher-pobre
|
P,
he
|
|
FS,
Ce |
| Diospyros
obovata, Ebenaceae
|
Calunga-preta
|
S,
he
até ci |
Ff
|
FS
|
| Diplokeleba
floribunda, Sapindaceae
|
Canela-de-cotia
|
P,
S, he
até ci |
L
|
Ch
|
| Dipteryx
alata, Leguminosae |
Cumbaru |
I,
T, Cl, he
|
M,
F, Ff, R, L, S, SAF |
Ce
|
| Diptychandra
aurantiaca, Leguminosae |
Carvão-vermelho |
P,
he
|
M,
L, S |
Ce
|
| Emmotum
nitens, Icacinaceae
|
|
P,
S, he
|
Ff,
L, M, SAF |
Ce
|
| Eriotheca
gracilipes, Bombacaceae
|
Paina
|
P,
S, he
|
|
Ce
|
| Eriotheca
marginatum, Bombacaceae
|
Embiruçu
|
P,
S, he
|
|
FS,
Ce |
| Eriotheca
roseorum, Bombacaceae
|
Paineira
|
|
O
|
FD
|
| Eriotheca
tomentosum, Bombacaceae
|
Embiruçu
|
P,
C, he
|
|
FS
|
| Erythrina
cristagalli, Leguminosae |
Corticeira |
P,
he
|
O,
S |
FM
|
| Erythrina
dominguezii, Leguminosae
|
Maria-mole
|
|
O,
S, M, A, SAF |
FD,
FS |
| Erythrina
falcata, Leguminosae |
Corticeira |
I,
Cl, he
/ ci |
O,
M, R, S |
FM
|
| Erythrina
fusca, Leguminosae |
Abobreira |
P,
S, C, he
|
S
|
MC,
MI |
| Erythroxylum
anguifugum, Erythroxylaceae
|
Pimenteirinha
|
P
|
Ff,
SAF |
MC,
MI |
| Erythroxylum
pelleterianum, Erythroxylaceae
|
|
|
Ff
|
FS,
Ce |
| Erythroxylum
suberosum, Erythroxylaceae
|
|
|
Ff
|
|
| Erythroxylum
tortuosum, Erythroxylaceae
|
|
|
Ff
|
|
| Eschweilera
nana, Lecythidaceae
|
Castanha-
de-macaco |
P
|
F,
Ff, L, A, SAF |
Ce
|
| Esenbeckia
leiocarpa, Rutaceae
|
Guarantã
|
ci
|
|
FD,
FS |
| Eugenia
aurata, Mirtaceae
|
Cabeludinho
|
|
Ff
|
Ce
|
| Eugenia
dysenterica, Mirtaceae
|
Cagaita
|
S,
Cl, he
|
F,
Ff, SAF |
Ce
|
| Eugenia
florida, Mirtaceae
|
Jamelão-do-campo
|
S,
he
até ci |
Ff,
L |
MC,
MI |
| Eugenia
pitanga, Mirtaceae
|
Pitanga
|
|
F,
Ff, R, SAF |
|
| Ficus
calyptroceras, Moraceae |
Figueira |
P,
S, he
|
Ff,
M, R, S, SAF |
FD,
MC |
| Ficus
dendrocida, Moraceae |
Figueira-mata-pau |
P,
he
|
Ff,
M, S, SAF |
MI
|
| Ficus
enormis, Moraceae |
Figueira |
S,
he
até me |
Ff,
M, S, SAF |
FD,
FS, MC |
| Ficus
eximia, Moraceae |
Figueira |
|
Ff,
M, S, SAF |
FS
|
| Ficus
gardneriana, Moraceae |
Figueira |
P
|
Ff,
M, S, SAF |
Ce,
MC |
| Ficus
guaranitica, Moraceae |
Figueira-branca |
T,
he
|
Ff,
M, S, SAF |
FS,
FM |
| Ficus
insipida, Moraceae |
Figueira |
P,
he
|
Ff,
M, A, S, SAF |
MC,
MI |
| Ficus
lutschnathiana, Moraceae |
Figueira |
P
|
Ff,
M, S, SAF |
FS,
MC |
| Ficus
pertusa, Moraceae |
Figueirinha |
P
|
Ff,
M, R, S, SAF |
FS,
MC |
| Gallesia
integrifolia, Phytolaccaceae |
Pau-alho |
P,
I, T, he
|
I,
M, R, S |
FD,
FS |
| Genipa
americana, Rubiaceae |
Jenipapo |
P,
I, T, he
|
F,
Ff, M, R, O, A, S, SAF |
FM,
MC, MI, Ve |
| Geoffroea
striata, Leguminosae
|
Mani
|
P,
he
|
F,
Ff |
Ch
|
| Gleditsia
amorphoides, Leguminosae |
Orelha-de-saci |
P,
T, he
|
L,
M, I, S |
Ch
|
| Goldmania
paragüensis, Leguminosae
|
Pau-alho
|
P,
he
|
|
Ch
|
| Gomideisa
palustris, Mirtaceae
|
Jacarezinho
|
|
Ff
|
Ce
|
| Guadua
paniculata, Poaceae
(Gramineae) |
Bambu
|
P
|
M,
A, SAF |
MC
|
| Guarea
guidonea, Meliaceae
|
Caiarana
|
P,
he
|
Ff,
SAF |
MC
|
| Guarea
macrophylla, Meliaceae
|
Caiarana
|
P
|
Ff,
SAF |
MC
|
| Guazuma
ulmifolia, Sterculiaceae |
Chico-magro |
P,
I, he
|
R,
Ff, M, L, A, S, SAF |
FS,
Ce, MC |
| Guettarda
viburnoides, Rubiaceae
|
Veludo
|
S,
he
|
L,
Ff |
Ce,
MI |
| Hancornia
speciosa, Apocynaceae
|
Mangaba
|
he
|
F,
Ff, R, M, SAF |
Ce
|
| Helicteres
lhotzkyana, Sterculiaceae
|
Rosquinha
|
P
|
L
|
FD,
FS, Ce |
| Hirtella
gracilipes, Chrysobalanaceae
|
|
P,
|
Ff
|
MC
|
| Hymenaea
courbaril, Leguminosae |
Jatobá-mirim |
P,
T, Cl, he
/ ci |
Mp,
F, R, T, Ff, S, SAF |
FS,
Ce, FM, MC |
| Hymenaea
stigonocarpa, Leguminosae |
Jatobá |
he
|
M,
F, Ff, R, L, S, SAF |
Ce
|
| Ilex
affinis, Aquifoliaceae
|
|
C,
ci
|
Ff
|
Ve
|
| Ilex
paraguariensis, Aquifoliaceae |
Erva-mate |
Cs,
ci
|
I,
Ff, S |
FM
|
| Inga
marginata, Leguminosae |
Ingá |
P,
he
|
F,
Ff, S |
MC
|
| Inga
vera, Leguminosae |
Ingá |
P,
S , Cl |
F,
Ff, M, R, S, SAF |
MC,
MI |
| Jacaranda
cuspidifolia, Bignoneaceae
|
Caroba
|
P,
he
|
R,
O |
Ce
|
| Jacaratia
spinosa, Caricaceae
|
Jaracatiá
|
P,
T, he
|
F,
Ff, SAF |
MC
|
| Kielmeyera
coriacea, Clusiaceae
|
Gordiana
|
P
|
R,
I |
Ce
|
| Lacistema
aggreatum, Lacistemaceae
|
Pimentinha-brava
|
|
Ff,
L, SAF |
FS,
Ce, MC |
| Lafoensia
densiflora, Lythraceae
|
Mangava-brava
|
|
R,
M, L |
Ce
|
| Lafoensia
pacari, Lythraceae |
Mangava-brava |
P,
I, he
|
R,
M, L, S |
Ce
|
| Lagenbergia
cujabensis, Rubiaceae
|
|
|
R
|
MI
|
| Licania
gardneri, Chrysobalanaceae
|
Pimenteira
|
|
Ff
|
MC
|
| Licania
minutiflora, Chrysobalanaceae
|
Cedro-d'água
|
|
Ff
|
MC
|
| Licania
parvifolia, Chrysobalanaceae
|
Pimenteira
|
P,
he
|
Ff,
L |
MC,
MI |
| Lihrea
molleoides, Anacardiaceae
|
Aroeirinha
|
P,
he
|
Ff,
L |
FD,
FS, FM |
| Lonchocarpus
filipes, Leguminosae
|
|
|
|
FS
|
| Lonchocarpus
guilleminianus, Leguminosae
|
|
P,
he
|
|
FS
|
| Lonchocarpus
nueblenbergianus, Leguminosae
|
|
P
|
|
FM
|
| Luehea
divaricata, Tiliaceae |
Açoita-cavalo |
I,
T, he
|
M,
R, S |
FM,
MC |
| Luehea
grandiflora, Tiliaceae
|
Açoita-cavalo
|
P,
he
|
L
|
FS,
Ce |
| Luehea
paniculata, Tiliaceae
|
Açoita-cavalo
|
P,
he
|
M,
R, L |
FS,
Ce |
| Luetzenburgia
sp., Leguminosae
|
|
|
M
|
FS
|
| Mabea
fistulifera, Euphorbiaceae
|
Mamão-de-pito
|
P,
he
|
|
Ce
|
| Mabea
paniculata, Euphorbiaceae
|
Taquari
|
P
|
|
MC,
Ve |
| Machaerium
aculeatum, Leguminosae |
Barreiro |
P,
he
|
L,
S |
FS,
FM |
| Machaerium
acutifolium, Leguminosae |
Carvão-branco |
P,
he
|
L,
S |
Ce
|
| Machaerium
hirtum, Leguminosae |
Barreiro |
P,
he
|
R,
L, S |
Ch
|
| Maclura
tinctoria, Moraceae |
Amora-brava |
P,
I, Cl, he
|
Ff,
F, R, L, M, S, SAF |
FD,
FS, FM, MC |
| Magonia
glabrata, Sapindaceae
|
Timbó
|
|
M,
L |
Ce
|
| Maprounea
guianensis, Euphorbiaceae
|
Cascudinho
|
P,
S, he
|
|
Ce
|
| Matayba
guianensis, Sapindaceae
|
Camboatá
|
P
|
Ff,
L, M, SAF |
Ce,
MC |
| Mauritia
flexuosa, Arecaceae
(Palmae) |
Buriti
|
P,
he
|
F,
Ff, I, L, A, R, SAF |
MC,
MI, Ve |
| Maytenus
sp., Celastraceae
|
|
P
|
Ff,
R |
MC,
Ve |
| Melicoccus
lepidopetalus, Sapindaceae |
Água-pomba |
he
|
F,
M, Ff, S, SAF |
FS,
Ch |
| Mezilaurus
sp., Lauraceae
|
Canela-amarela
|
|
M,
Ff, L |
Ce
|
| Mimosa
lacticifera, Leguminosae
|
Espinheiro
|
P,
he
|
L
|
Ce
|
| Mollia
burchelli, Tiliaceae
|
|
|
|
FS
|
| Mouriri
elliptica, Melastomataceae
|
Coroa-de-frade
|
P
|
F,
Ff, R, SAF |
Ce
|
| Mouriri
guianensis, Melastomataceae
|
Roncador
|
|
Ff,
R, SAF |
MC
|
| Myracrodruon
urundeuva, Anacardiaceae |
Aroeira |
P,
I, T, Cl, he
|
M,
R, T, S, SAF |
FD,
FS, Ce |
| Myrcia
tomentosa, Mirtaceae
|
Goiaba-brava
|
P,
he
|
Ff,
L |
Ce
|
| Myrciaria
cauliflora, Mirtaceae
|
Jaboticaba
|
he
/ me |
F,
Ff, M, R, SAF |
FD,
FS |
| Myrocarpus
frondosus, Leguminosae
|
Cabriúva
|
I,
T, he
|
M,
L, R |
FM
|
| Myroxylon
peruiferum, Leguminosae
|
Bálsamo
|
he
/ ci |
R,
M |
FD
|
| Nectandra
cuspidata, Lauraceae |
Canela |
|
M,
Ff, S, SAF |
FM,
MC |
| Nectandra
lanceolata, Lauraceae |
Canela |
T,
he
/ ld |
Mt,
Ff, S, SAF |
MC
|
| Nectandra
megapotamica, Lauraceae |
Canela |
he
|
M,
Ff, S, SAF |
FS
|
| Ocotea
cernua, Lauraceae
|
Canela
|
|
M,
Ff, SAF |
Ce,
MC |
| Ocotea
diospyrifolia, Lauraceae
|
Caneleira
|
P,
S, ci
até he |
R,
Ff, L, M, SAF |
Ce,
MC |
| Ocotea
minarum, Lauraceae
|
Canela
|
P,
, he
|
L,
Ff |
Ce
|
| Ocotea
puberula, Lauraceae |
Canela-guaicá |
P,
I, T, he
|
M,
Ff, S |
FM
|
| Ocotea
velloziana, Lauraceae
|
Canela-branca
|
|
Ff
|
MC
|
| Orbignya
speciosa, Arecaceae
(Palmae) |
Babaçu
|
he
|
F,
Ff, R, SAF |
MC
|
| Ormosia
fastigiata, Leguminosae
|
Olho-de-cabra
|
he
|
A,
SAF |
MC
|
| Ouratea
hehasperma, Ochnaceae
|
Curte-seco
|
|
T,
O |
Ce
|
| Parapiptadenia
rigida, Leguminosae |
Angico-
paraguaio |
P,
I, T, he
|
Mt,
S |
FD,
FM |
| Patagonula
americana, Boraginaceae |
Guajuvira |
P,
I, T, he
|
M,
L, T, A, R, S |
FM
|
| Peltogyne
confertiflora, Leguminosae
|
Roxinho
|
|
M,
L |
Ce
|
| Peltophorum
dubium, Leguminosae |
Canafístula |
P,
I, T, he
|
Mp,
O, S |
FS,
FM, MC |
| Pera
glabrata, Euphorbiaceae
|
|
P,
he
|
|
Ce
|
| Peschiera
fuchsiaefolia, Apocynaceae
|
Leiteiro
|
P,
he
|
Ff
|
FS,
FM |
| Phyllostylon
rhamnoides, Ulmaceae
|
Gaiuvira
|
|
L
|
FD
|
| Physocalymma
scaberrimum, Lythraceae
|
Aricá
|
P,
he
|
O
|
FD
|
| Phytolacca
doica, Phytolaccaceae
|
Cebolão
|
P,
he
|
Ff
|
FM
|
| Piptadenia
gonoacantha, Leguminosae |
Angico-
monjolo |
P,
I, Cl, he
|
L,
S |
FD
|
| Piptadenia
stipulacea, Leguminosae |
Espinheiro |
P
|
L,
S |
FD
|
| Piptadenia
viridiflora, Leguminosae
|
Chama-tráia
|
P,
he
|
L
|
MC
|
| Piptocarpha
rotundifolia, Asteraceae
|
Candeia
|
P
|
L
|
Ce
|
| Pisonia
zapallo, Nyctaginaceae
|
carrapicho
|
|
|
FD
|
| Pithecelobium
scalare, Leguminosae
|
Barreiro
|
P
|
L
|
FS
|
| Plathymenia
reticulata, Leguminosae |
Vinhático |
P,
he
|
M,
L, R, S, SAF |
Ce
|
| Platypodium
elegans, Leguminosae
|
Jacarandá
|
P,
he
|
M,
L |
Ce
|
| Plenckia
populnea, Celastraceae
|
Marmelo-do-campo
|
he
|
L
|
Ce
|
| Pouteria
gardneri, Sapotaceae
|
Frutinha-de-veado
|
S,
he
até ci |
Ff,
SAF |
Ce,
MC |
| Pouteria
glomerata, Sapotaceae
|
Laranjinha-de-pacu
|
|
Ff,
M, SAF |
MC,
MI |
| Pouteria
ramiflora, Sapotaceae
|
Fruta-de-veado
|
C,
he
|
F,
Ff |
Ce
|
| Pouteria
torta, Sapotaceae
|
guapeva
|
he
|
Ff
|
FM,
MC |
| Priogymnanthus
hasslerianus, Oleaceae
|
Pau-de-Vidro
|
P,
he
até ci |
M,
Ff |
FS,
Ce |
| Prosopis
rubriflora, Leguminosae |
Barreiro-preto |
P,
he
|
Ff,
L, S |
Ch
|
| Prosopis
ruscifolius, Leguminosae |
Algarobo |
P,
he
|
Ff,
L, M, S |
Ch
|
| Protium
heptaphyllum, Burseraceae
|
Almécega
|
|
Ff,
R, I, L, M, A, SAF |
FS,
Ce, FM, MC |
| Prunnus
brasiliensis, Rosaceae
|
|
P
|
Fr
|
MC
|
| Pseudobombax
longiflorum, Bombacaceae
|
Embiruçu
|
P,
S |
O
|
Ce
|
| Pseudocopaiva
chodatiana, Leguminosae
|
Jatobazinho
|
P
|
L
|
FD,
FS, Ch |
| Psidium
guineense, Mirtaceae
|
Araçá
|
|
F,
M, R, SAF |
MC
|
| Psidium
sartorianum, Mirtaceae
|
Goiabinha
|
P,
he
|
F,
Ff |
FD
|
| Pterocarpus
michelii, Leguminosae
|
Gaiuvira
|
P
|
|
MC,
MI |
| Pterocarpus
rohrii, Leguminosae
|
|
|
M
|
FS,
FM |
| Pterodon
emarginatus, Leguminosae |
Sucupira-branca |
P,
he
|
R,
M, L, S, SAF |
Ce
|
| Pterogyne
nitens, Leguminosae
|
Amendoin-bravo
|
P,
I, T, he
|
Mt,
L, F, SAF |
FD,
FS |
| Qualea
grandiflora, Vochysiaceae
|
Pau-terra-macho
|
P,
he
|
M,
L |
Ce
|
| Qualea
multiflora, Vochysiaceae
|
Pau-terra
|
P,
he
|
L
|
Ce
|
| Qualea
parviflora, Vochysiaceae
|
Pau-terra
|
P,
he
|
|
Ce
|
| Rapanea
umbrellata, Myrsinaceae
|
Caapororoca
|
P,
he
|
M,
Ff, SAF |
MC,
Ve |
| Rhamnidium
elaeocarpum, Rhamnaceae
|
Cabrito
|
P,
he
|
Ff,
L, M, R, SAF |
FD,
FS, Ce |
| Rheedia
brasiliensis, Clusiaceae
|
Bacupari
|
|
F,
Ff, R, SAF |
MC
|
| Rollinia
emarginata, Annonaceae
|
Ata-do-mato
|
|
F,
Ff |
FS,
MC |
| Rudgea
viburnoides, Rubiaceae
|
Congonha
|
S,
he
|
R,
Ff |
Ce
|
| Ruprechtia
brachysepala, Polygonaceae
|
Canjiquinha
|
P
|
|
MC
|
| Ruprechtia
exploratricis, Polygonaceae
|
Pele-de-velho
|
P,
S, he
|
L
|
FD,
Ch |
| Saccelium
lanceolatum, Boraginaceae
|
|
P
|
|
FD,
Ch |
| Salacia
elliptica, Hippocrateaceae
|
Siputá
|
P,
S, he
até ci |
F,
Ff, SAF |
MC
|
| Salix
humboldtiana, Salicaceae
|
Saran
|
P,
he
|
R,
M, A, SAF |
MC
|
| Salvertia
convallariodora, Vochysiaceae
|
|
P,
he
|
|
Ce
|
| Samanea
tubulosa, Leguminosae
|
Farinha-seca
|
P,
he
|
Ff,
O, M, SAF |
FD,
FS |
| Sapium
haematospermum, Euphorbiaceae
|
Leiteiro
|
P,
he
|
Ff,
M, SAF |
MC
|
| Sapium
obovatum, Euphorbiaceae
|
Saran-de-leite
|
P
|
Ff
|
MC,
MI |
| Schefflera
morototoni, Araliaceae
|
Mandiocão
|
P,
I, T, Cl, ci
/ he |
Ff,
R, Mp, SAF |
FS,
Ce, FM |
| Schinopsis
balansae, Anacardiaceae
|
Quebracho
|
P,
S, he
|
T,
M, SAF |
Ch
|
| Schinopsis
brasiliensis, Anacardiaceae
|
Chamacoco
|
he
|
M
|
FD
|
| Sclerolobium
aureum, Leguminosae
|
Pau-bosta
|
P
|
L
|
Ce
|
| Sclerolobium
paniculatum, Leguminosae
|
carvão
|
P,
I, Cl, he
|
L,
M, SAF |
Ce
|
| Sebastiania
brasiliensis, Euphorbiaceae
|
Laranjinha
|
P,
he
/ ld |
L,
Ff, M, SAF |
FS,
Ce, MC, MI |
| Seguieria
paraguariensis, Phytolaccaceae
|
|
|
L
|
FD
|
| Sideroxylon
obtusifolium, Sapotaceae
|
Laranjinha
|
he
|
M,
Ff, R, L |
FD
|
| Simaba
trichilioides, Simaroubaceae
|
|
P
|
|
Ce
|
| Simarouba
veriscolor, Simaroubaceae |
Perdiz |
P,
he
|
R,
P, L, M, S |
Ce
|
| Simira
corumbaensis, Rubiaceae
|
|
|
|
FD
|
| Siparuna
guianensis, Monimiaceae
|
Negramina
|
P
|
Ff
|
Ce,
MC |
| Sloanea
garckeana, Elaeocarpaceae
|
|
|
|
MC
|
| Solanum
caavurana, Solanaceae
|
|
|
Ff
|
MC
|
| Sparattosperma
leucanthum, Bignoneaceae
|
Tarumãzinho
|
P,
he
|
L
|
FM
|
| Spondias
lutea, Anacardiaceae
|
Caiá
|
P,
S |
M,
F, Ff, A, R, SAF |
FD,
FS, MC |
| Sterculia
apetala, Sterculiaceae
|
Mandovi
|
P,
S, he
|
M,
F, Fr, R, SAF |
MC
|
| Sterculia
striata, Sterculiaceae
|
Mandovi
|
he
|
F,
Fr, R, SAF |
FD,
Ce |
| Strychnos
pseudoquina, Loganiaceae
|
Quina
|
P,
S, he
|
R
|
Ce
|
| Stryphnodendron
adstringens, Leguminosae
|
Barbatimão
|
P,
he
|
R,
T |
Ce
|
| Stryphnodendron
obovatum, Leguminosae
|
Barbatimão
|
P
|
R,
T |
Ce
|
| Styrax
camporum, Styracaceae
|
benjoeiro
|
he
/ ci |
L
|
Ce
|
| Sweetia
fruticosa, Leguminosae |
Chifre-de-veado |
ci
|
L,
M, S |
FS,
MC |
| Syagrus
oleracea, Arecaceae
(Palmae) |
Gariroba
|
he
|
F,
Ff, A, SAF |
FM
|
| Syagrus
romanzoffiana, Arecaceae
(Palmae) |
Pindó |
P,
T, he
|
F,
Ff, O, S |
FM
|
| Symplocos
nitens, Symplocaceae
|
|
|
L
|
Ce
|
| Tabebuia
aurea, Bignoneaceae
|
Paratudo
|
P,
he
|
R,
M, O |
Ce
|
| Tabebuia
heptaphylla, Bignoneaceae |
Piúva-do-
pantanal |
P,
T, he
|
R,
M, O, S |
MC
|
| Tabebuia
impetiginosa, Bignoneaceae
|
Piúva-da-mata
|
P,
T, Cl, he
|
R,
T, M, O, SAF |
FD,
FS, Ce |
| Tabebuia
insignis, Bignoneaceae
|
Paratudinho-
branco |
P
|
O,
R, SAF |
MC,
Ve |
| Tabebuia
nodosa, Bignoneaceae
|
Labão
|
P,
S, he
|
O
|
Ch
|
| Tabebuia
ochracea, Bignoneaceae
|
Piúva-cascuda
|
P,
he
|
M,
O, R, SAF |
FS,
Ce |
| Tabebuia
roseo-alba, Bignoneaceae
|
Piuxinga
|
P,
T, he
|
O
|
FS,
Ce |
| Tabebuia
vellosoi, Bignoneaceae
|
Ipê-amarelo
|
P,
he
/ ci |
O
|
FD
|
| Talauma
ovata, Magnoliaceae |
Pinha-do-brejo |
T,
C, ci,
he |
Mp,
Ff, S, R, SAF |
MC
|
| Talisia
esculenta, Sapindaceae |
Pitomba |
he
|
F,
Ff, A, S, SAF |
FS,
MC |
| Tapirira
guianensis, Anacardiaceae |
Pau-pombo |
P,
he
|
Ff,
L, M, S, SAF |
Ce,
FM, MC, Ve |
| Terminalia
argentea, Combretaceae
|
Capitão
|
P,
he
|
M,
L, R, SAF |
Ce
|
| Terminalia
fagifolia, Combretaceae
|
Capitão-do-seco
|
P,
S, he
|
L,
M, SAF |
Ce
|
| Terminalia
triflora, Combretaceae
|
Goiaba-brava
|
he
|
|
FD,
MC |
| Trema
micranta, Ulmaceae |
Periquiteira |
P,
he
|
Ff,
L, A, R, M, S, SAF |
FD,
FS, Ce, FM, MC |
| Trichilia
catigua, Meliaceae
|
Catiguá
|
|
M,
Ff, L |
FD
|
| Trichilia
clausenii, Meliaceae
|
Catiguá-vermelho
|
C,
ci
/ ld |
Ff
|
FD
|
| Trichilia
elegans, Meliaceae
|
Cachuá
|
P,
C |
Ff,
R, M, SAF |
FS,
Ce, MC |
| Trichilia
pallida, Meliaceae
|
Catiguá
|
P,
S, he
/ ld |
Ff
|
FS,
MC |
| Trichilia
quadrijuga, Meliaceae
|
|
|
Ff
|
FS
|
| Trichilia
stellato-tomentosa, Meliaceae
|
Guaranizinho
|
P
|
Ff
|
FD,
FS |
| Trigonia
boliviana, Trigoniaceae
|
|
|
L
|
Ch
|
| Triplaris
americana, Polygonaceae
|
Pau-de-novato
|
P,
he
|
O,
SAF |
MC,
MI |
| Triplaris
gardneriana, Polygonaceae
|
Novateiro-preto
|
P,
he
|
|
MC
|
| Trithrinax
brasiliensis, Arecaceae
(Palmae) |
|
|
Ff,
O |
Ch
|
| Unonopsis
lindmanii, Annonaceae
|
Pindaíba-preta
|
P
|
Ff
|
MC
|
| Vatairea
macrocarpa, Leguminosae |
Angelim |
P,
S, he
|
L,
S |
Ce
|
| Virola
sebifera, Myristicaceae
|
|
P,
he
|
Ff
|
Ce,
MC |
| Vitex
cymosa, Verbenaceae |
Tarumã |
P,
S, he
|
M,
R, F, Ff, S, SAF |
MC,
MI |
| Vochysia
cinnamomea, Vochysiaceae
|
Casca-doce
|
P,
he
|
R
|
Ce
|
| Vochysia
divergens, Vochysiaceae
|
Cambará
|
P,
he
|
R,
M, Ff |
MC,
MI |
| Vochysia
haenkeana, Vochysiaceae
|
Cambarazinho
|
P,
S, he
/ ld |
M,
L |
Ce
|
| Vochysia
pyramidalis, Vochysiaceae
|
Coração-de-boi
|
P
|
|
MC,
MI |
| Vochysia
rufa, Vochysiaceae
|
Pau-doce
|
|
R
|
Ce
|
| Vochysia
tucanorum, Vochysiaceae
|
Pau-de-tucano
|
P,
he
|
L
|
Ce
|
| Xylopia
aromatica, Annonaceae
|
Pindaíba
|
P,
he
|
Ff,
I, R, L, M, SAF |
Ce,
MC |
| Xylopia
brasiliensis, Annonaceae
|
Pindaíba
|
P,
he
|
L
|
FM
|
| Xylopia
emarginata, Annonaceae
|
Pindaíba-do-brejo
|
P,
he
|
Ff,
M, SAF |
MC,
MI, Ve |
| Xylosma
venosum, Flacourtiaceae
|
Espinheiro
|
P
|
Ff,
L |
MC
|
| Zanthoxylum
caribeum, Rutaceae
|
Cera-cozida
|
|
|
FS,
Ce |
| Zanthoxylum
rhoifolium, Rutaceae
|
Maminha-preta
|
he
|
Ff,
L |
|
| Zanthoxylum
riedelianum, Rutaceae
|
Laranjinha
|
P,
he
|
L
|
|
| Zanthoxylum
rigidium, Rutaceae
|
Maminha-de-porca
|
P
|
Ff,
L, M, R, SAF |
Ce,
MC |
| Zeyheria
tuberculosa, Bignoneaceae |
Ipê-felpudo |
P,
I, T, he
|
M,
L, A, S |
FM
|
| Zizyphus
oblongifolius, Rhamnaceae
|
Olho-de-Boi
|
P,
S, he
|
Ff
|
FD,
Ch |
| Zygia
cauliflora, Leguminosae
|
Gaiuvira
|
P
|
|
MC,
MI |
| Zygia
inaequalis, Leguminosae
|
Falso-ingá
|
P
|
|
MC,
MI |
| Zygia
latifolia, Leguminosae
|
|
P
|
|
MC,
MI |
Fonte: Pott & Pott, 2003
(modificada).
| Bibliografia
consultada
Baggio,
A. J. & Carpanezzi, O. B. Alguns sistemas
de arborização de pastagens. Boletim
de Pesquisa Florestal, v. n. 17, p. 47-60, 1988.
Baggio, A. J.;
Montoya Vilcahuaman, L. J.; Soares, A.
O. Manual prático sobre moirões
vivos. Colombo: Embrapa Florestas; 2000 Documentos,
48).
Carvalho, M. M.
Arborização de pastagens cultivadas.
Juiz de Fora: Embrapa Gado de Leite. 1998 (Série
Documentos, 64).
CARVALHO, P. E.
R. Espécies arbóreas brasileiras.
Colombo: Embrapa Informação Tecnológica,
2003. v.1
LABORATÓRIO
DE GEO-HIDROECOLOGIA (Rio de Janeiro: UFRJ).
Geoheco. última atualização:
13 ago. 2001. Disponível em: <http://www.geoheco.igeo.ufrj.br/bocaina/bocaina10tabela1.htm.
Acesso em: 11 nov. 2005.
LORENZI, H.. Árvores
brasileiras: Manual de identificação
e cultivo de plantas arbóreas do Brasil.
2. ed. Nova Odessa: Plantarum, 1998. 2 v.
Melo, J.T. de;
Zoby, J.L.F . Espécies para arborização
de pastagens. Planaltina:Embrapa Cerrados. Comunicado
técnico, 113. 2004. 4p.
Montoya, L. J.;
Medrado, M. J. S.; Maschio. L.M. de A. Aspectos
de arborizacao de pastagens e viabilidade tecnica-economica
da alternativa silvipastoril . In. SEMINÁRIO
SOBRE SISTEMAS AGROFLORESTAIS NA REGIÃO
SUL DO BRASIL, 1., Colombo. Colombo: Embrapa-CNPF,
1994, p. p.157-172.
Pott, A. Árvores
no sistema pastoril . In: Alcântara, V.
B. G. e. al., (eds.). Simpósio sobre
usos múltiplos de leguminosas arbustivas
e arbóreas., Nova Odessa, SP. Nova Odessa,
SP: Instituto de Zootecnia, 1993, p. p. 95-129.
POTT, A.; POTT,
V. J. Espécies de fragmentos florestas
em Mato Grosso do Sul. In: Costa, R. B. da (org.).
Fragmentação florestal e alternativas
de desenvolvimento rural na região Centro-Oeste.
Campo Grande: UCDB, 2003. p. 26-52.
Pott, A. &
Pott, V. J. Plantas Nativas potenciais para
sistemas agroflorestais em Mato Grosso do Sul.
In: Seminário Sistemas Agroflorestais
e Desenvolvimento Sustentável. Campo
Grande: Embrapa-CNPGC, 2003. CD-ROM.
ZANGARO, W. et
al. Micorriza arbuscular em espécies
arbóreas nativas da bacia do rio Tibagi,
Paraná. CERNE, Lavras, v. 8, n. 1, p.77-87,
2002. Disponível em: http://www.dcf.ufla.br/cerne/Revistav8n1-2002/08%20artigo%20007.pdf.
Acesso em: 11 nov. 2005. |
|